de maaltijd des Heren

Gedachten bij de maaltijd des Heren

begripsverwarring
Wie in het Grieks, de grondtaal van “het Vernieuwde Verbond” (NT), zoekt naar “het heilig avondmaal” zal tot de ontdekking komen dat deze omschrijving niet te vinden is.
Dat klopt want het veranderen van “de maaltijd des Heren” in: “
het heilig avondmaal” , is één van de vele indoctrinaties van de Rooms Katholieke kerk, ingevoerd door de kerkvaders die de Apostelen opvolgden in de eerste eeuwen na Christus. En omdat ze al eeuwen bestaan, wordt dit als heel normaal geaccepteerd wat het echter niet is.

Sacrament(en)
De Rooms Katholieke kerk heeft indertijd 7 sacramenten ingevoerd.
Wat is een sacrament ook al weer?
Een sacrament is een genademiddel, gegeven aan de kerk, om uit te delen aan de gelovigen.

De 2 belangrijkste waren doop en avondmaal. De Reformatie door de protestanten (“protesterenden” tegen de RK kerk) zette veel dingen recht maar de doop en het avondmaal als sacrament zijn er bij wijze van spreken “tussendoor geglipt”.

De waarheid is dat er maar één sacrament is: Jesjoea de Messias zelf. Want de kerk is niet het middel tussen God en mens, maar Jesjoea is onze Middelaar. Voor bekering moet je dus niet primair naar de kerk maar naar Jesjoea de Messias.

Instelling
De maaltijd des Heren, zoals Jesjoea die vierde met de discipelen in de nacht voor zijn gevangenneming vormde de afsluiting van de Pesach viering die geboden is in de Torah. Je zou kunnen zeggen dat het Pesach het offermaal der offermaaltijden is, inclusief een voetwassing.
We weten dat bij Pesach diverse bekers worden gedronken. Exodus 6:5, 6
Zeg daarom tegen de Israëlieten: Ik ben JHWH. Ik zal u uitleiden van onder de dwangarbeid van de Egyptenaren. Ik zal u redden uit hun slavernij en u verlossen door een uitgestrekte arm en door zware strafgerichten. Ik zal u tot Mijn volk aannemen en Ik zal u tot een God zijn. Dan zult u weten dat Ik JHWH, uw God, ben, Die u uitleidt vanonder de dwangarbeid van de Egyptenaren.

4bekers2
De beker voor de maaltijd des Heren is de beker
der verlossing omdat deze immers het verzoenend werk van Jesjoea herdenkt.
Is dit nu een compleet nieuwe instelling zoals die door Jesjoea geïntroduceerd werd? Ja en nee. Zie het als een soort uitbreiding van Pesach maar niet alleen bedoelt als afsluiting van Pesach-maaltijden, één keer per jaar. Nee,
zo dikwijls gij dit doet..tot mijn gedachtenis!
En dat deden de NT- gelovigen in de diverse gemeentes die in de brieven beschreven worden. En dit gebruik deed men zeker ook tijdens de maaltijd bij ontmoetingen aan huis.
Handelingen 2:46
 En zij bleven dagelijks eensgezind in de tempel bijeenkomen, en terwijl zij van huis tot huis brood braken, namen zij gezamenlijk voedsel tot zich, met vreugde en in eenvoud van hart;

Zo’n viering bestaat dus uit een liefdemaal en een dankzegging
(Gr:eucharistie) Dit kunnen we uit de tekstgedeeltes halen die gaan over de maaltijd des heren

Oud en toch nieuw
Offermaaltijden waren op zich een bekend fenomeen. Die waren er al door de hele geschiedenis van Israël heen, en de heidense volken deden dat ook. Helaas ontstond er misbruik doordat men hiervan verkeerd voorbeeld had of terugviel in.. Bij heidense offermaaltijden was het gewoon dat dit op brasserijen uitliep; men zette daar het eten eerst neer voor de afgod, boog er voor en sprak dan het “zegen deze spijze” uit! Daarna ging men het eten dan nuttigen. Hoe meer eten en drinken je binnen kreeg, hoe meer gezegend.. Zo zocht men een religieuze roes.

Gevolg: graaien, overeten, dronkenschap, mogelijk losbandigheid.. Daarbij: de rijken gingen eerst eten en de restjes waren voor de armen!

Wat een band van wederkerige vriendschap had moeten worden, waarbij het meegebrachte voedsel op dat moment van en voor iedereen behoorde te zijn, werd het juist een middel tot tweedracht en scheiding.

We lezen daarover in 1 Korinthe 10: organisatie van de maaltijd; en 1 Korinthe 11 gaat over de beleving van de maaltijd.

1Korinthie 11:17-34
Maar in wat ik nu beveel, prijs ik u niet, omdat u, wanneer u samenkomt, er niet beter, maar slechter van wordt. 18 Want ten eerste hoor ik dat er als u samenkomt in de gemeente verdeeldheid onder u is, en ten dele geloof ik dat.

19 Want er moeten ook afwijkingen in de leer onder u zijn, opdat wie beproefd blijken te zijn, in uw midden openbaar komen.

20 Zoals u nu bij elkaar samenkomt, is dat niet het eten van het Avondmaal van de Heere.

21 Want bij het eten gebruikt iedereen van tevoren al zijn eigen avondmaal en dan heeft de één honger, terwijl de ander dronken is.

Paulus heeft het over sterken, zwakken, en dat eenheid nodig is ipv verdeeldheid (GR=schisma 1 Korinthe 10:18 ~ schisma) en geen afwijkingen in de leer vs 19(Gr=heresie = ketterij). vs 20. Wanneer gij dan bijeenkomt, is dat niet het eten van de maaltijd des Heren (lett. de Heer-lijke maaltijd); vs 21. want bij het eten neemt ieder vooraf zijn eigen deel, zodat de een hongerig is en de ander dronken.

22 Hebt u dan geen huizen om er te eten en te drinken? Of minacht u de gemeente van God en beschaamt u hen die niets hebben? Wat moet ik nu tegen u zeggen? Zal ik u hierin prijzen? Ik prijs u niet.
Paulus hekelt vanzelfsprekend deze wantoestanden en noemt zulk gedrag een minachting van de Gemeente Gods. Zo’n maaltijd mag geen “Heer-lijke maaltijd” heten, d.w.z. een maaltijd ter gedachtenis aan de Heer. Men dacht namelijk vooral aan zichzelf. Als men honger heeft, zo adviseert Paulus, zou men eerst thuis wat moeten eten, zodat men het geduld kan opbrengen om bij de gemeenschappelijke maaltijd op elkaar te wachten.

23 Want ik heb van de Heere ontvangen, wat ik u ook heb overgeleverd, dat de Heere Jezus in de nacht waarin Hij werd verraden, brood nam, 24 en nadat Hij gedankt had, brak Hij het en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt. Doe dat tot Mijn gedachtenis. 25 Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na het gebruiken van de maaltijd, en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed. Doe dat, zo dikwijls als u die drinkt, tot Mijn gedachtenis. 26 Want zo dikwijls als u dit brood eet en deze drinkbeker drinkt, verkondig de dood van de Heere, totdat Hij komt. 27 Daarom, wie op onwaardige wijze dit brood eet of de drinkbeker van de Heere drinkt, is schuldig aan het lichaam en bloed van de Heere. 28   Maar laat ieder mens zichzelf beproeven en laat hij zó eten van het brood en drinken uit de drinkbeker. 29 Want wie op onwaardige wijze eet en drinkt, die eet en drinkt zichzelf een oordeel, omdat hij het lichaam van de Heere niet onderscheidt. 30 Daarom zijn er onder u veel zwakken en zieken, en velen zijn ontslapen. 31   Want als wij onszelf zouden beoordelen, zouden wij niet geoordeeld worden.

32 Maar als wij geoordeeld worden, worden wij door de Heere bestraft, opdat wij niet met de wereld veroordeeld zouden worden.
Maar ondanks Paulus’ correcties, de maaltijd blijft bij hem een maaltijd. Één stukje brood is geen maaltijd. De ontstane buitensporigheden zijn trouwens ook alleen verklaarbaar als het van origine inderdaad om een echte maaltijd ging. Alleen in zo’n context zijn Paulus’ aansporingen om waardig te eten en te drinken, zinvol. Hij sluit zijn betoog af met: 33 Daarom, mijn broeders, als u samenkomt om te eten, wacht op elkaar. 34 Maar als iemand honger heeft, laat hij thuis eten, opdat u niet tot een oordeel samenkomt. Wat betreft de overige zaken zal ik opdracht geven wanneer ik kom.

Overigens vonden deze maaltijden des Heren veelal plaats op de sabbatavond, voorafgaande aan de 1ste dag van de week! Zo verlengde men de sabbat dag zo veel mogelijk.

1 Korinthe 10:14-22
14 Daarom, mijn geliefden, vlucht weg van de afgodendienst. 15 Ik spreek toch tot u als tot verstandige mensen, beoordeelt u dan zelf wat ik zeg. 16 De drinkbeker der dankzegging, die wij met dankzegging zegenen, is die niet de gemeenschap met het bloed van Christus? Het brood dat wij breken, is dat niet de gemeenschap met het lichaam van Christus? 17 Omdat het brood één is, zijn wij, die velen zijn, één lichaam, want wij allen hebben deel aan het ene brood. 18 Let op het Israël naar het vlees: hebben niet zij die de offers eten, gemeenschap met het altaar? 19 Wat zeg ik hiermee dan? Dat een afgod iets is, of dat een afgodenoffer iets is? 20 Nee, ik zeg dit omdat wat de heidenen offeren, zij dat aan demonen offeren en niet aan God, en ik wil niet dat u met de demonen gemeenschap hebt. 21 U kunt niet de drinkbeker van de Heere drinken én de drinkbeker van de demonen. U kunt niet deelhebben aan de tafel van de Heere én aan de tafel van de demonen. 22 Of willen wij de Heere tot jaloersheid verwekken? Wij zijn toch niet sterker dan Hij?

Vers 14: tegenover een offermaaltijd als afgodendienst staan de offermaaltijden zoals ingesteld voor Israël in Leviticus.

Vers15: Paulus schrijft niet dat men bij elkaar moet komen om te eten, maar: “als gij samenkomst om te eten…”. Het is karakteristiek dat Paulus niets oplegt m.b.t. de maaltijd, hij doet slechts een beroep op gezond verstand.

Afschaffing maaltijd aspect
Vanwege de ingeslopen misstanden stapte men grotendeels af van het
maaltijd aspect; dit werd gereduceerd tot een stukje brood en een slokje wijn en verder bleef de dankzegging over. Lees je neutraal de Korinthe brief, dan ging het echter om een gehele maaltijd zoals we al eerder concludeerden.

Overaccentuering aspect van dankzegging
Ook bij de dankzegging ging het mis want die ging men juist over-accentueren: Brood werd werkelijk het lichaam van Christus en wijn werkelijk zijn bloed.. Zo ontstond het heilig avondmaal als kerkelijk sacrament, inclusief een onbijbels inwijdingsritueel.
Bijbels gezien is er is echter alleen onderscheid nodig en geen inwijdings-ritueel; dat was juist weer heidens: gilde-offermaaltijden waren inwijdings maaltijden.

Dat is in de kerk verworden tot: je moet belijdenis gedaan hebben en gedoopt zijn voordat je aan het avondmaal mag.

Opnieuw zoeken naar een invulling voor nu
Als de Torah voor ons de basis is, moeten we die raadplegen.

Deuteronomium 14:23 Van de tienden van uw koren, wijn en olie en uw eerstgeboren runderen, schapen en geiten moet u een feestmaal aanrichten ten overstaan van JHWH, uw God, op de plaats die hij zal uitkiezen om er zijn naam te laten wonen. Zo leert u steeds opnieuw te leven in ontzag voor JHWH, uw God.

en 1 Korinthe 10:18 verwijst ook terug naar de Torah:Let op het Israël naar het vlees: hebben niet zij die de offers eten, gemeenschap met het altaar?

Dit verwijst naar Deuteronomium 12:14 en15 maar alleen op de plaats die JHWH in een van uw stammen zal uitkiezen. Daar moet u uw brandoffers brengen en daar moet u doen alles wat ik u gebied. 15 Wel mag u naar het volle verlangen van uw ziel binnen al uw poorten slachten en vlees eten, overeenkomstig de zegen van JHWH, uw God, die Hij u geeft. De onreine en de reine mag daarvan eten, zoals van een gazelle en van een hert.

Zij die van de aangebrachte offers aten vormden geen gezellige club maar een heilige eenheid! Dus terug naar de ware bedoeling is ontzag hebben voor de heiligheid van JHWH en jezelf dus ook heiligen;

1 Korinthe 11:28-33 Maar laat ieder mens zichzelf beproeven en laat hij zó eten van het brood en drinken uit de drinkbeker. 29 Want wie op onwaardige wijze eet en drinkt, die eet en drinkt zichzelf een oordeel, omdat hij het lichaam van JHWH niet onderscheidt.

Een offermaaltijd brengt toe-wijding en zalving: door in gehoorzaamheid je dank te offeren en dan maaltijd te houden, heb je maaltijd met elkaar, maar bovenal ook met JHWH zelf.

1 Samuël15:22 Daarop zei Samuel: ‘Schept JHWH meer behagen in offers dan in gehoorzaamheid? Nee! Gehoorzaamheid is beter dan offers, volgzaamheid is beter dan het vet van rammen.

Openbaring 3:20 Zie, Ik sta aan de deur en Ik klop. Als iemand Mijn stem hoort en de deur opent, zal Ik bij hem binnenkomen en de maaltijd met hem gebruiken, en hij met Mij.

Heiliging staat nauw in verband met Verbondenheid. Want door heiliging is verbondenheid met JHWH, een heilig God weer mogelijk.
1 Korinthe 10:17Omdat het brood één is, zijn wij, die velen zijn, één lichaam, want wij allen hebben deel aan het ene brood. Dit vers spreekt over verbondenheid met elkaar als discipelen in Jesjoea (de doop is het begin van het leven als discipel).

Misstanden voorkomen
Elke gemeente van Jesjoea de Messias heeft daarbij de verantwoordelijk- heid om misstanden te voorkomen door een bepaalde organisatie en regels rondom de viering. Een goede regel is dan ook dat je van de aanwezigen mag verwachten dat ze Jesjoea als hun Verlosser hebben aangenomen. Dat brengt ons direct bij het punt van de kinderen: de ouders zijn verantwoordelijk om in te schatten of hun kind wel of niet mee mag/kan doen. (mogelijk dat 12 jaar, de Bar-mitzwa leeftijd een goede richtlijn is?)
Maar let op! Het in of buiten sluiten van personen kan maar tot een bepaalde grens! Er blijft een stuk
eigen verantwoordelijkheid meespelen.
Lees goed 1 Korinthe 11:27
Daarom, wie op onwaardige wijze dit brood eet of de drinkbeker van de Heere drinkt, is schuldig aan het lichaam en bloed van de Heere.

Er staat niet wie onwaardig is (niemand is waardig; zie b.v. Romeinen 7:8) maar er staat wie op onwaardige wijze deelneemt. Dat is b.v. dronken of oneerbiedig. Zo doe je het offer geweld aan. Het gaat hier niet over eeuwige straf.
Er staat ook:
toets en eet. Er staat dus niet: toets jezelf en ga dan maar niet aan. In feite is het een plicht voor de gelovigen om aan te gaan!
Als er reden is vanuit het toetsen om niet aan te gaan moet er
bekering plaats vinden. B.v. vleselijke boosheid die gaat uitgroeien tot haat, of verborgen grove zonden.

1 Korinthe 11:29 Want wie op onwaardige wijze eet en drinkt, die eet en drinkt zichzelf een oordeel, omdat hij het lichaam van de Heere niet onderscheidt.

Dit vers spreekt over een vonnis over jezelf, niet Gods vonnis. Het spreekt over de geestelijke wetmatigheid dat vroeg of laat de zonde zich tegen jezelf keert en openbaar wordt.

Er moet dus heiliging plaats vinden tegenover JHWH maar ook ten opzichte van elkaar als geloofsgemeenschap. We dragen verantwoordelijk- heid voor elkaar; en dat is wennen in onze “IK”-cultuur! Maar als we dat toepassen ontstaat er duurzame verbondenheid met elkaar en bovenal met JHWH!
Een volgend aspect dat bij de maaltijd des Heren aan de orde komt is:
Herdenken. 1Korinthe 11:24,25 en nadat Hij gedankt had, brak Hij het en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt. Doe dat tot Mijn gedachtenis. 25 Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na het gebruiken van de maaltijd, en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed. Doe dat, zo dikwijls als u die drinkt, tot Mijn gedachtenis.

Deze verzen nodigen uit tot concentratie op het volbrachte werk.
Vanwege dit punt is het wellicht gepast om het brood en de wijn in stilte tot je te nemen.

En nog een aspect dat valt op te maken uit de tekst is Proclameren.
1 Korinthe 11:26Want zo dikwijls als u dit brood eet en deze drinkbeker drinkt, verkondig de dood van de Heere, totdat Hij komt. Zo verkondig je deel te hebben aan.. naar elkaar en de hemelse gewesten.
Herdenken.. je koppelt een gedachte aan een voorwerp: verlossing door Jesjoea aan brood en wijn.. Dat kun je toch zo vaak doen als je zelf wilt? Bij wijze van spreken al als je brood eet bij je ontbijt. Wij kunnen niet vaak genoeg stilstaan bij onze positie
in Jesjoea!

Brood en wijn
1 Korinthe 11:23-26 is uiteindelijk de tekst voor bij het delen van brood en wijn: want ik heb van de Heere ontvangen, wat ik u ook heb overgeleverd, dat de Heere Jezus in de nacht waarin Hij werd verraden, brood nam, 24 en nadat Hij gedankt had, brak Hij het en zei: Neem, eet, dit is Mijn lichaam, dat voor u gebroken wordt. Doe dat tot Mijn gedachtenis. 25 Evenzo nam Hij ook de drinkbeker, na het gebruiken van de maaltijd, en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed. Doe dat, zo dikwijls als u die drinkt, tot Mijn gedachtenis. 26 Want zo dikwijls als u dit brood eet en deze drinkbeker drinkt, verkondig de dood van de Heere, totdat Hij komt.
Paulus heeft van de opgestane Heer zelf uitleg gekregen over de betekenis van brood en wijn! (vs 23); een verdieping van de oorspronkelijke viering.

Johannes 6:56 Wie Mijn vlees eet en Mijn bloed drinkt, blijft in Mij en Ik in hem.
Lucas 22:19,20 En Hij nam brood en nadat Hij gedankt had, brak Hij het en gaf het aan hen met de woorden: Dit is Mijn lichaam, dat voor u gegeven wordt. Doe dat tot Mijn gedachtenis. 20 Evenzo nam Hij ook de drinkbeker na het gebruiken van de maaltijd en zei: Deze drinkbeker is het nieuwe verbond in Mijn bloed, dat voor u vergoten wordt.

Vers 19 verwoord de verzoeningsfase van het verbond.
Vers 20 spreekt over de herstelfase en het opnieuw bekrachtigen van het verbond. Brood staat ook voor lichaam en voor het Woord = Torah;
Door gezamenlijk het brood te breken , getuig je dat je overeenkomstig de geboden van de vader JHWH leeft.

pesach brd wn

Nog enkele gedachten bij Brood en Wijn

Het brood Het brood wordt gezegend. Zie Matheus 26:26, Markus 14:22, en Lucas 24:30    Zegenen is wensen dat God tot zijn doel komt;

Jesaja 53 spreekt over Jesjoea die verbroken is. Vrijwillig stelde Hij zichzelf beschikbaar. Door het gezegende brood te eten tot opbouw, genezing en gedachtenis, wens je dat God ook in jou leven tot zijn doel komt. Daarbij is het ook Bijbels om juist de Schepper van het brood te zegenen; want omdat Hij het heeft doen voortkomen uit de aarde voor ons, is het brood gezegend.

Brood spreekt van “het Brood des Levens“. Het spreekt van de graankorrel die in de aarde viel en stierf en daarna veel vrucht droeg (Johannes 12:24). Het ene brood spreekt vandaar ook van de eenheid die we als gelovigen tezamen in deze levende Christus vormen. Als één Lichaam. 1Korinthe 10:17: Omdat het brood één is, zijn wij, die velen zijn, één lichaam, want wij allen hebben deel aan het ene brood.

Gerezen Brood of Matzes?
Bij de offers werden altijd ongezuurde broden gegeten. Ik ben geneigd te kiezen voor Matzes bij de maaltijd des Heren omdat het brood vergeleken wordt met Jesjoea die immers zondeloos, ongezuurd geleefd heeft? Daarnaast gebied de Torah bij de instelling van het Pesach in Exodus 12 :18 dat er ongezuurd brood gegeten moet worden vanaf de avond van de 14de Aviv. Toch zijn er veel aanwijzingen dat er wel degelijk ook gewoon brood gebruikt werd bij het gedenken. Alleen bij de Pesach maaltijd moet het echt om ongezuurd brood gaan.
Verder, als je de maaltijd des Heren strak volgens Bijbels concept wilt volgen, ga je eerst met elkaar eten (zo dikwijls gij dit doet, met ook gewoon brood), om vervolgens de maaltijd af te sluiten met de maaltijd des Heren met Matzes. Maar ook hier zie je dat velen in de praktijk een gezamenlijke feest maaltijd starten met de maaltijd des Heren uit praktische overwegingen waarna de feestvreugde ten volle in gang kan en ieder zijns weegs kan gaan. En daar is niets op tegen.

Gedachtenis aan Hem die dood geweest is
Omdat men van “de Heer-lijke maaltijd” een plichtmatig, godsdienstig ritueel heeft gemaakt, is de betekenis van brood en beker gedeeltelijk veranderd. Het is zowel letterlijk als figuurlijk gedegradeerd tot een doods ritueel. Men leert gewoonlijk dat brood en beker zouden spreken van het sterven van Jezus. Ten onrechte. De emblemen van de maaltijd verkondigen namelijk niet het sterven maar “de dood des Heren”. Let wel: niet een Heer die de dood nog vóór zich heeft, maar een Heer die de dood overwon en juist daarom Heer is! Laat het verschil goed tot u doordringen. We denken bij brood en beker aan Hem die dood geweest is en dus leeft (Openbaring 1:18). Het mag dan een maaltijd met het oog op een graf zijn, het is wél een geopend en leeg graf!

De wijn
Na
het brood wordt de wijn gedeeld lezen we in 1 Korinthe 10 en 11. Als dank. De wijn wordt dan ook niet gezegend. Wijn staat voor vreugde en feest. Jesjoea’s eerste wonder was water in wijn veranderen. Geef iedereen dan ook een vol glas waar hij de rest van de maaltijd mee verder kan! Het bloed van Jesjoea reinigt, heiligt, verlost, maakt vrij en geeft vrijstelling. Wijn is zo het teken van een nieuw verbond in Zijn bloed. Het is gepast om daarom de eerste slok gedenk-wijn, net zoals het brood aanvankelijk in stilte te drinken, maar toch ook met dankbaarheid en vreugde om het volbrachte werk en dit kan muzikaal en met lofzang gepaard gaan. Het is waar dat de beker spreekt van “het bloed van Christus” (1Korinthe 10:16) en dus van het geslachte Lam. Maar let op: het geslachte Lam is opgestaan (“ik zag… een Lam, staande als geslacht…”; Openb.5:6). Door Zijn opstanding is Jesjoea officieel “tot Heer en Christus (Messias) gemaakt” (Hand.2:36) en daarom spreekt “het bloed van Christus” van “de gestorvene, wat méér is, de opgewekte…” (Romeinen 8:34)!

k hef de beker van het Heil

Wijn spreekt van Leven. Het is het sap van uitgeperste druiven (>lijden en sterven) dat vervolgens in een kelder werd bewaard (>graf) en uit de kelder gekomen (>opstanding), wordt het als geestrijk vocht gedronken. Kortom: het spreekt van Leven dat sterker is dan de dood. Als we het glas heffen zeggen we daarom terecht: op het léven! – ‘le chajiem’! Wijn is het ultieme symbool van vreugde.

Kiddoesh
Wat is het verschil tussen de Maaltijd des Heeren en de Kiddoesh?
Kiddoesh betekend heiliging, en verwijst naar de heiliging van de sabbat. Er is een hele traditie ontstaan door de eeuwen heen in het Jodendom hoe de erev sabbat in te vullen, bijvoorbeeld met kippesoep, 2 kaarsen, een wit tafelkleed, het reciteren van bepaalde Bijbel-gedeelten en in dit verband, een zegen uit te spreken over de wijn en 2 broden, die verwijzen naar het Manna dat op de 6
de dag dubbel geraapt mocht worden.

Als gelovigen in Jesjoea worden naast het uitspreken van de zegen over wijn en brood vaak Matheus 5:13, Marcus 9:49-50, Lucas 14:34-35 en Johannes 6:41 genoemd. De Kiddoesh zou je ook als een maaltijd des Heren kunnen zien omdat de zelfde symbolen van brood en wijn worden gebruikt en omdat de sabbat profetisch verwijst naar het 1000-jarig Vrederijk en “de eeuwige sabbat” waar we naar toe leven. En hoe kan een gelovige daar deel aan krijgen? Door het volbrachte werk van de Messias!

Kortom, een geweldig rijke instelling die regelmatig in huiselijke kring en zo mogelijk tijdens samenkomsten gevierd kan worden.